Quyền của chủ thể dữ liệu theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2026: Những điều người dùng cần nắm rõ

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc bảo vệ quyền riêng tư và an ninh thông tin của người dân Việt Nam. Đối với người dùng trực tuyến, việc nắm rõ các quyền lợi của mình theo Luật là vô cùng cần thiết để tự bảo vệ dữ liệu cá nhân trên các nền tảng số.

Các quyền cơ bản của chủ thể dữ liệu theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2026

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2026 quy định 06 nhóm quyền chính của chủ thể dữ liệu, giúp người dùng có công cụ pháp lý để kiểm soát thông tin cá nhân của mình. Việc hiểu rõ và thực hiện các quyền này sẽ giúp bạn chủ động hơn trong việc bảo vệ quyền riêng tư trên môi trường số.

Quyền được biết: Bạn có quyền được thông báo về việc dữ liệu cá nhân của mình đang được xử lý như thế nào.
Quyền đồng ý hoặc rút lại sự đồng ý: Bạn có quyền đồng ý hoặc không đồng ý cho phép xử lý dữ liệu cá nhân, và có thể rút lại sự đồng ý đã cấp bất cứ lúc nào.
Quyền xem, chỉnh sửa hoặc yêu cầu chỉnh sửa: Bạn có thể xem, chỉnh sửa hoặc yêu cầu chỉnh sửa dữ liệu cá nhân của mình.
Quyền yêu cầu cung cấp, xóa, hạn chế xử lý: Bạn có quyền yêu cầu cung cấp, xóa, hạn chế xử lý dữ liệu cá nhân, và gửi yêu cầu phản đối xử lý dữ liệu cá nhân.
Quyền khiếu nại, tố cáo, khởi kiện, yêu cầu bồi thường: Khi bị xâm phạm quyền, bạn có quyền khiếu nại, tố cáo, khởi kiện, yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.
Quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền bảo vệ: Bạn có thể yêu cầu các cơ quan có thẩm quyền hoặc các bên liên quan thực hiện các biện pháp bảo vệ dữ liệu cá nhân của mình.

Quyền được biết và cách thực hiện

Quyền được biết là một trong những quyền cơ bản nhất của chủ thể dữ liệu, cho phép bạn được thông báo rõ ràng về các hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân của mình. Điều này bao gồm việc biết loại dữ liệu nào đang được thu thập, mục đích thu thập, bên kiểm soát dữ liệu là ai, và các quyền, nghĩa vụ của bạn.

Để thực hiện quyền này, bạn có thể gửi yêu cầu trực tiếp đến bên kiểm soát dữ liệu (ví dụ: nhà cung cấp dịch vụ, nền tảng trực tuyến) để được cung cấp thông tin chi tiết. Các nền tảng có trách nhiệm thông báo rõ ràng về chính sách bảo mật và cách thức xử lý dữ liệu ngay từ khi bạn bắt đầu sử dụng dịch vụ. Việc im lặng không được coi là đồng ý xử lý dữ liệu cá nhân.

Quyền rút lại sự đồng ý và yêu cầu xóa dữ liệu

Bạn có quyền rút lại sự đồng ý đã cấp cho phép xử lý dữ liệu cá nhân bất cứ lúc nào. Sự đồng ý này phải dựa trên sự tự nguyện và hiểu biết rõ ràng. Khi rút lại sự đồng ý, bên kiểm soát dữ liệu phải ngừng xử lý dữ liệu cá nhân của bạn, trừ khi có căn cứ pháp lý khác cho phép tiếp tục xử lý.

Ngoài ra, bạn cũng có quyền yêu cầu xóa dữ liệu cá nhân của mình. Tuy nhiên, quyền này không phải là tuyệt đối và có thể bị giới hạn trong một số trường hợp nhất định theo quy định của pháp luật, ví dụ như khi dữ liệu cần được lưu trữ để thực hiện nghĩa vụ pháp lý. Khi yêu cầu xóa dữ liệu, bạn cần lường trước những rủi ro hoặc thiệt hại có thể phát sinh, như việc gián đoạn cung cấp dịch vụ hoặc ảnh hưởng đến các quyền lợi liên quan.

Trách nhiệm của các nền tảng trực tuyến

Theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2026, các tổ chức, doanh nghiệp (bên kiểm soát dữ liệu) có trách nhiệm tạo điều kiện thuận lợi, không được gây khó khăn, cản trở việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của chủ thể dữ liệu cá nhân. Khi nhận được yêu cầu từ chủ thể dữ liệu, bên kiểm soát dữ liệu phải kịp thời thực hiện trong thời hạn theo quy định của pháp luật.

Cụ thể, các nền tảng mạng xã hội và dịch vụ trực tuyến phải thông báo rõ ràng loại dữ liệu sẽ thu thập ngay từ khi người dùng cài đặt và sử dụng dịch vụ, và không được thu thập ngoài phạm vi đã thỏa thuận. Luật cũng nghiêm cấm việc yêu cầu người dùng cung cấp ảnh, video chứa giấy tờ tùy thân (CCCD, hộ chiếu) để xác thực tài khoản, một thực tế từng gây nhiều lo ngại về rủi ro lộ lọt dữ liệu.

Các nền tảng cũng phải cung cấp lựa chọn từ chối cookies, tùy chọn “không theo dõi”, và không được nghe lén, ghi âm cuộc gọi hay đọc tin nhắn khi chưa có sự đồng ý.

Những hành vi bị nghiêm cấm và chế tài xử lý

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2026 quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến dữ liệu cá nhân, nhằm bảo vệ tối đa quyền lợi của người dùng. Các hành vi này bao gồm:

Sử dụng dữ liệu cá nhân của người khác, hoặc cho người khác sử dụng dữ liệu cá nhân của mình để thực hiện hành vi trái quy định của pháp luật.
Mua, bán dữ liệu cá nhân (trừ trường hợp luật có quy định khác).
Chiếm đoạt, cố ý làm lộ, làm mất dữ liệu cá nhân.

Nếu tổ chức, cá nhân vi phạm các quy định của Luật, có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Trong trường hợp gây thiệt hại, phải bồi thường theo quy định của pháp luật. Đặc biệt, mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi mua, bán dữ liệu cá nhân có thể lên đến 10 lần khoản thu có được từ hành vi vi phạm.

Điều này có ý nghĩa gì đối với người dùng trực tuyến?

Việc Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2026 có hiệu lực mang lại một khung pháp lý vững chắc, trao quyền nhiều hơn cho người dùng trong việc kiểm soát thông tin cá nhân của mình. Điều này đặc biệt quan trọng khi bạn tham gia các nền tảng trực tuyến, bao gồm cả các trang cá cược, nơi thông tin cá nhân thường xuyên được chia sẻ và xử lý.

Bằng cách nắm rõ các quyền được biết, quyền rút lại sự đồng ý và quyền yêu cầu xóa dữ liệu, bạn có thể chủ động hơn trong việc bảo vệ mình khỏi các rủi ro về lộ lọt thông tin hoặc lạm dụng dữ liệu. Hãy luôn cảnh giác và thực hiện các quyền của mình khi cảm thấy thông tin cá nhân bị xâm phạm hoặc không được xử lý đúng cách. Việc hiểu biết về Luật sẽ giúp bạn trở thành một người dùng thông thái và an toàn hơn trên không gian mạng.

Uncategorized