Cục An ninh mạng (Bộ Công an) vừa phát đi cảnh báo khẩn cấp vào ngày 19/10/2026 về một thủ đoạn lừa đảo trực tuyến mới và tinh vi: giả mạo tên miền bằng cách thay đổi ký tự. Thủ đoạn này lợi dụng sự tương đồng về mặt thị giác giữa các ký tự trong các bảng chữ cái khác nhau, khiến người dùng khó phân biệt website thật giả và có nguy cơ bị đánh cắp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng.

Các điểm chính cần lưu ý
- Kẻ gian sử dụng kỹ thuật thay thế ký tự Latin bằng ký tự Hy Lạp (ví dụ: ‘a’ thành ‘α’) để tạo tên miền giả mạo.
- Các đường dẫn lừa đảo thường được phát tán qua SMS, email, mạng xã hội và quảng cáo trực tuyến.
- Người dùng có thể bị đánh cắp thông tin đăng nhập, mật khẩu, mã OTP và dữ liệu thanh toán nếu truy cập vào website giả mạo.
- Luôn kiểm tra kỹ địa chỉ URL, sử dụng các công cụ kiểm tra độ an toàn của website và không nhấp vào các đường link đáng ngờ.
- Nếu đã nhập thông tin, hãy đổi mật khẩu ngay lập tức và liên hệ ngân hàng/nhà cung cấp dịch vụ để được hỗ trợ.
Thủ đoạn giả mạo tên miền tinh vi: Tấn công Homoglyph
Thủ đoạn lừa đảo mới này được gọi là tấn công tên miền đồng hình (homoglyph attack), tập trung vào việc thay thế các ký tự trong tên miền bằng những ký tự có hình dạng tương tự nhưng thuộc bảng chữ cái khác. Điển hình là việc kẻ gian thay thế chữ ‘a’ trong bảng chữ cái Latin bằng ký tự ‘α’ (alpha) từ bảng chữ cái Hy Lạp. Sự khác biệt này gần như vô hình trên nhiều giao diện trình duyệt hoặc phông chữ thông thường, khiến người dùng rất khó nhận biết bằng mắt thường.
Kẻ gian sẽ đăng ký các tên miền có ký tự gần giống với địa chỉ website hợp pháp của các ngân hàng, sàn giao dịch, cổng thông tin dịch vụ trực tuyến, sau đó thiết kế giao diện, logo và nội dung tương tự trang chính thức. Mục đích là để đánh lừa người truy cập tin rằng họ đang ở trên một trang web đáng tin cậy.
Kênh phát tán và nội dung dẫn dụ
Các đường dẫn giả mạo thường được phát tán một cách rộng rãi qua nhiều kênh khác nhau. Người dùng có thể nhận được chúng thông qua tin nhắn SMS chứa các thông báo khẩn cấp, email lừa đảo (phishing email) với tiêu đề hấp dẫn, hoặc qua các bài đăng, quảng cáo trên mạng xã hội và các hội nhóm trực tuyến. Kẻ gian thường sử dụng các nội dung dẫn dụ như:
- Thông báo nhận quà, trúng thưởng giá trị lớn.
- Yêu cầu xác nhận đơn hàng hoặc cập nhật thông tin tài khoản.
- Thông báo hoàn tiền hoặc xử lý giao dịch khẩn cấp.
- Cảnh báo về các vấn đề bảo mật cần được giải quyết ngay lập tức.
Khi người dùng nhấp vào các đường link này và truy cập website giả mạo, họ sẽ được yêu cầu nhập các thông tin nhạy cảm như tên đăng nhập, mật khẩu, mã OTP, mã PIN hoặc thông tin thanh toán. Toàn bộ dữ liệu này sẽ bị kẻ gian thu thập và sử dụng cho mục đích xấu.
Hậu quả nghiêm trọng và các rủi ro tiềm ẩn
Hậu quả của việc sập bẫy lừa đảo giả mạo tên miền là vô cùng nghiêm trọng. Khi kẻ gian có được thông tin đăng nhập và mã OTP, chúng có thể dễ dàng chiếm quyền kiểm soát tài khoản của người dùng. Từ đó, chúng có thể thực hiện các hành vi như:
- Chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử.
- Sử dụng thông tin cá nhân để vay nợ, mở tài khoản giả mạo.
- Lợi dụng dữ liệu cá nhân để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật khác.
- Đánh cắp danh tính và gây ảnh hưởng đến uy tín của nạn nhân.
Thủ đoạn này đặc biệt nguy hiểm vì nó nhắm vào sự thiếu cảnh giác của người dùng trước những khác biệt nhỏ về mặt thị giác, vốn rất khó phát hiện trong môi trường trực tuyến bận rộn.
Biện pháp phòng tránh và bảo vệ bản thân
Kiểm tra kỹ địa chỉ URL
Đây là bước quan trọng nhất. Người dùng cần kiểm tra kỹ toàn bộ địa chỉ website trên thanh địa chỉ của trình duyệt. Hãy chú ý đến các ký tự dễ nhầm lẫn, dấu gạch nối và phần mở rộng tên miền bất thường (ví dụ: .cc, .xyz, .tk, .tv thay vì .com, .vn, .org). Tốt nhất là nên chủ động nhập địa chỉ website đã được xác minh hoặc sử dụng ứng dụng chính thức của dịch vụ, thay vì tùy tiện nhấn vào đường link gửi qua tin nhắn, email hay mạng xã hội.
Sử dụng công cụ kiểm tra URL an toàn
Có nhiều công cụ trực tuyến giúp kiểm tra độ an toàn của một đường dẫn trước khi truy cập. Bạn có thể sử dụng các dịch vụ như Google Safe Browsing, Norton Safe Web, SiteAdvisor (by McAfee), Browser Defender hoặc URL Void. Các công cụ này sẽ phân tích URL và cảnh báo nếu phát hiện dấu hiệu lừa đảo hoặc mã độc.
Bảo mật tài khoản cá nhân
- Không tiết lộ thông tin nhạy cảm: Tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã PIN hoặc bất kỳ thông tin cá nhân nhạy cảm nào vào các website chưa được xác minh.
- Sử dụng mật khẩu mạnh: Đặt mật khẩu dài, phức tạp, kết hợp chữ hoa, chữ thường, số và ký tự đặc biệt. Thay đổi mật khẩu định kỳ.
- Bật xác thực đa yếu tố (MFA): Luôn kích hoạt xác thực hai yếu tố (2FA) hoặc đa yếu tố cho tất cả các tài khoản trực tuyến quan trọng. Điều này sẽ thêm một lớp bảo mật, yêu cầu mã xác minh từ thiết bị của bạn ngay cả khi kẻ gian có được mật khẩu.
- Cập nhật phần mềm thường xuyên: Đảm bảo hệ điều hành, trình duyệt web và các ứng dụng bảo mật luôn được cập nhật phiên bản mới nhất để vá các lỗ hổng bảo mật.
Phải làm gì nếu đã nhập thông tin vào website đáng ngờ?
Nếu không may đã nhập thông tin cá nhân hoặc tài khoản vào một website mà bạn nghi ngờ là giả mạo, hãy thực hiện các bước sau ngay lập tức để giảm thiểu thiệt hại:
- Đổi mật khẩu: Nhanh chóng truy cập vào website chính thức của dịch vụ (bằng cách gõ trực tiếp địa chỉ hoặc dùng ứng dụng) và đổi mật khẩu của tài khoản đó từ một thiết bị an toàn.
- Liên hệ ngân hàng/nhà cung cấp dịch vụ: Thông báo ngay cho ngân hàng hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ mà bạn đã nhập thông tin để họ có biện pháp bảo vệ tài khoản, khóa thẻ hoặc tạm dừng giao dịch đáng ngờ.
- Lưu giữ bằng chứng: Chụp ảnh màn hình hoặc lưu lại các đường link, tin nhắn, email lừa đảo làm bằng chứng.
- Trình báo cơ quan công an: Liên hệ với cơ quan công an hoặc Cục An ninh mạng để trình báo sự việc, cung cấp các bằng chứng đã thu thập được.
Cảnh giác cao độ để bảo vệ tài sản và thông tin cá nhân
Thủ đoạn lừa đảo giả mạo tên miền với kỹ thuật thay đổi ký tự tinh vi là một lời nhắc nhở mạnh mẽ về tầm quan trọng của sự cảnh giác trong môi trường trực tuyến. Người dùng cần nâng cao ý thức bảo mật, luôn kiểm tra kỹ lưỡng các đường link và thông tin trước khi tương tác. Việc chủ động phòng ngừa và hành động nhanh chóng khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo sẽ giúp bảo vệ tài sản và thông tin cá nhân của bạn khỏi những kẻ xấu trên không gian mạng.
Tài liệu tham khảo
- vtv.vn
- vtcnews.vn
- baomoi.com
- kenh14.vn
- cafef.vn
- 24hmoney.vn
- afamily.vn
- baomoi.com
- vncpc.org
- seqrite.com
- caobang.gov.vn
- vietnamnet.vn
