Cảnh báo: Thủ đoạn lừa đảo 'cập nhật thông tin' chiếm đoạt tài khoản ngân hàng tháng 10/2026

Trong tháng 10/2026, các cơ quan chức năng tại Việt Nam đã liên tục phát đi cảnh báo về một thủ đoạn lừa đảo trực tuyến tinh vi, nhắm vào việc chiếm đoạt tài khoản ngân hàng của người dân. Kẻ gian mạo danh cán bộ nhà nước, dụ dỗ nạn nhân cài đặt ứng dụng chứa mã độc, sau đó lợi dụng quyền “Trợ năng” trên điện thoại Android để kiểm soát thiết bị và thực hiện giao dịch trái phép. Người dân cần hết sức cảnh giác để bảo vệ tài sản và thông tin cá nhân của mình.

Những điểm chính cần biết

Kẻ gian mạo danh cơ quan BHXH, công an, ngân hàng để yêu cầu cập nhật thông tin hoặc giải quyết các vấn đề cấp bách.
Chúng gửi đường link giả mạo cổng dịch vụ công, ứng dụng BHXH (VssID) hoặc các ứng dụng dịch vụ công khác.
Nạn nhân bị thúc ép cài đặt ứng dụng giả mạo và cấp quyền “Trợ năng” (Accessibility) trên điện thoại Android.
Mã độc lợi dụng quyền trợ năng để chiếm quyền điều khiển điện thoại từ xa, thu thập thông tin đăng nhập và mã OTP, sau đó thực hiện giao dịch chiếm đoạt tiền.
Tuyệt đối không truy cập link lạ, không cài đặt ứng dụng ngoài kho chính thức và không cấp quyền trợ năng cho ứng dụng không rõ nguồn gốc.

Kịch bản lừa đảo tinh vi mới

Thủ đoạn lừa đảo mới trong tháng 10/2026 được đánh giá là đặc biệt nguy hiểm vì chúng kết hợp yếu tố tâm lý và kỹ thuật công nghệ cao. Kẻ gian thường bắt đầu bằng việc gọi điện hoặc gửi tin nhắn SMS/Zalo, mạo danh các cơ quan uy tín như Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Công an, Viện kiểm sát, Tòa án, hoặc thậm chí là nhân viên ngân hàng, điện lực.

Chúng thông báo về các vấn đề cấp bách như hồ sơ định danh điện tử bị lỗi, cần cập nhật thông tin BHXH/BHYT để nhận trợ cấp, tài khoản ngân hàng có giao dịch bất thường, hoặc thông báo hoàn trả tiền BHYT năm 2026. Mục đích là tạo ra sự lo lắng và thúc ép nạn nhân hành động nhanh chóng mà không kịp suy nghĩ.

Sau khi tạo được lòng tin hoặc gây áp lực, kẻ gian sẽ yêu cầu nạn nhân kết bạn Zalo hoặc gửi một đường link qua tin nhắn. Đường link này dẫn đến các trang web giả mạo cổng dịch vụ công, hoặc các ứng dụng giả mạo như VssID (ứng dụng của BHXH Việt Nam), ứng dụng dịch vụ công, tổng cục thuế với đuôi .apk (định dạng cài đặt ứng dụng trên Android). Nạn nhân sẽ bị dụ dỗ tải về và cài đặt các ứng dụng này.

Mã độc và quyền “Trợ năng”: Chiêu trò chiếm đoạt tài khoản

Điểm khác biệt và nguy hiểm nhất của thủ đoạn lừa đảo này là việc lợi dụng quyền “Trợ năng” (Accessibility) trên điện thoại Android. Sau khi nạn nhân cài đặt ứng dụng giả mạo, kẻ gian sẽ liên tục thúc ép họ cấp quyền “Trợ năng” hoặc các quyền quản lý thiết bị khác. Quyền trợ năng vốn được thiết kế để hỗ trợ người dùng có hạn chế về thể chất, giúp họ tương tác với điện thoại dễ dàng hơn.

Tuy nhiên, khi quyền này bị lạm dụng, mã độc có thể chiếm quyền điều khiển điện thoại từ xa. Chúng có khả năng theo dõi mọi thao tác trên màn hình, ghi lại thông tin đăng nhập tài khoản ngân hàng, thu thập mã OTP được gửi đến điện thoại, và thậm chí tự động thực hiện các giao dịch chuyển tiền trái phép. Điều này cho phép kẻ gian vượt qua các lớp bảo mật như xác thực sinh trắc học (vân tay, FaceID) và chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng của nạn nhân một cách nhanh chóng.

Các thủ đoạn lừa đảo khác và vai trò của AI

Bên cạnh chiêu trò “cập nhật thông tin” qua mã độc, kẻ gian còn sử dụng nhiều thủ đoạn khác để lừa đảo, bao gồm:

Đánh tráo chip thẻ ngân hàng: Thay thế chip thẻ ngân hàng bằng chip giả để thực hiện giao dịch trái phép.
Giả danh luật sư: Mạo danh luật sư hoặc đơn vị hỗ trợ pháp lý để lấy lại tiền bị lừa, yêu cầu nạn nhân đóng phí hồ sơ.
Lợi dụng trào lưu mạng xã hội: Sử dụng các trào lưu như tạo ảnh AI “xuyên không” để thu thập dữ liệu sinh trắc học của người dùng.
Lừa đảo vay vốn/đáo hạn ngân hàng: Lợi dụng nhu cầu vay vốn, đáo hạn ngân hàng để chiếm đoạt tài sản.
Giả danh nhân viên điện, nước: Đến tận nhà dụ cài đặt ứng dụng chứa mã độc.

Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo (AI) đang được kẻ gian sử dụng để tăng tốc các cuộc tấn công, phát hiện lỗ hổng bảo mật, tạo mã độc tùy chỉnh và cá nhân hóa các chiến dịch lừa đảo (phishing) quy mô lớn, khiến chúng trở nên khó lường và nguy hiểm hơn.

Làm thế nào để bảo vệ bản thân?

Để tránh trở thành nạn nhân của các thủ đoạn lừa đảo tinh vi này, người dân cần tuân thủ các nguyên tắc bảo mật sau:

Cảnh giác với các đường link và ứng dụng lạ

Tuyệt đối không truy cập vào các đường link lạ, không rõ nguồn gốc được gửi qua tin nhắn SMS, Zalo hoặc các mạng xã hội khác.
Chỉ tải và cài đặt ứng dụng từ các kho ứng dụng chính thức như Google Play Store (Android) hoặc App Store (iOS).
Cơ quan chức năng (công an, BHXH, thuế, v.v.) không bao giờ yêu cầu người dân cài đặt ứng dụng qua link lạ, cung cấp mật khẩu, mã OTP, hoặc chuyển tiền vào tài khoản cá nhân để xác minh hay giải quyết thủ tục.

Bảo vệ quyền “Trợ năng” trên điện thoại Android

Tuyệt đối không cấp quyền “Trợ năng” (Accessibility) hoặc các quyền truy cập sâu vào hệ thống cho bất kỳ ứng dụng nào không rõ nguồn gốc hoặc khi có yêu cầu bất thường.
Thường xuyên kiểm tra và tắt quyền trợ năng cho các ứng dụng không cần thiết hoặc đáng ngờ trên điện thoại Android.

Xác minh thông tin và bảo mật tài khoản

Khi nhận được cuộc gọi, tin nhắn tự xưng là cán bộ hướng dẫn thủ tục, yêu cầu cập nhật dữ liệu hoặc thông báo hoàn trả tiền, cần liên hệ trực tiếp với cơ quan BHXH hoặc ngân hàng qua các kênh chính thức để kiểm chứng thông tin.
Không cung cấp thông tin cá nhân, mật khẩu, mã OTP, mã CVV/CVC cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là nhân viên ngân hàng hay cơ quan chức năng.
Nên sử dụng các phương thức bảo vệ tài khoản bằng sinh trắc học (vân tay, FaceID) để đăng nhập ứng dụng ngân hàng và các ứng dụng thanh toán khác.

Hành động khi nghi ngờ bị lừa đảo

Nếu bạn nghi ngờ tài khoản ngân hàng bị xâm nhập hoặc có giao dịch bất thường, cần liên hệ ngay với ngân hàng để khóa tài khoản và được hỗ trợ. Đồng thời, báo cáo sự việc cho cơ quan công an để được hướng dẫn và xử lý kịp thời. Việc nhanh chóng hành động có thể giúp giảm thiểu thiệt hại và hỗ trợ công tác điều tra.

Uncategorized

Cảnh báo: Thủ đoạn lừa đảo ‘cập nhật thông tin’ chiếm đoạt tài khoản ngân hàng tháng 10/2026